Thời gian qua, các chủ trương, chính sách, pháp luật về công tác phòng, chống HIV/AIDS được triển khai thực hiện nghiêm túc, rộng khắp với nội dung, hình thức phong phú, đa dạng; tạo được sự chuyển biến trong nhận thức và hành động của các cấp ủy đảng, chính quyền và nhân dân. Các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS đạt hiệu quả cao, nhất là việc triển khai các chương trình chăm sóc, điều trị ARV (thuốc kháng vi rút) cho bệnh nhân AIDS, điều trị Methadone cho bệnh nhân nghiện ma túy, xét nghiệm và điều trị dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con, dự phòng lây nhiễm HIV đối với những người có hành vi nguy cơ cao; điều trị PrEP dự phòng lây nhiễm HIV cho người nguy cơ cao,...

Ảnh: Hương Thủy

Trong giai đoạn 2014-2016 bệnh HIV lây nhiễm chủ yếu trên nhóm nghiện chích ma túy, dao động trong khoảng 18%-20% (cao hơn chỉ số quốc gia từ 8%-10%); từ năm 2017 giảm dưới 7% và đến năm 2020 chỉ còn 5,6%. Từ năm 2018 đến nay, tình hình dịch gia tăng rất nhanh qua quan hệ tình dục, đặc biệt đối với những người thuộc cộng đồng nam quan hệ tình dục đồng giới (gọi tắt là MSM). Kết quả xét nghiệm HIV cho khách hàng là MSM tự nguyện tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh cho thấy tỷ lệ nhiễm HIV năm 2017 là 33,9%, năm 2018 là 55%, năm 2019 là 31,8% và năm 2020 là 53,8%. Ngoài ra, năm 2020 Trung tâm Kiểm soát bệnh tật đã xét nghiệm HIV ngẫu nhiên 150 MSM trong cộng đồng với tỷ lệ nhiễm 13,7% (cao hơn chỉ số quốc gia từ 1%-2%). Ước tính vào năm 2030 trên địa bàn tỉnh có khoảng 4.900 người nhiễm HIV, nếu số người nhiễm HIV được tiếp cận điều trị ARV trên 4.600 người có thể góp phần đạt mục tiêu chiến lược quốc gia chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030.

Trong giai đoạn 2016-2020, ngoài Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, đến cuối năm 2020 tỉnh đã triển khai thêm 5 đơn vị đủ tiêu chuẩn xét nghiệm khẳng định HIV dương tính gồm: Bệnh viện Đa khoa Long An, Bệnh viện Đa khoa khu vực Hậu Nghĩa, Bệnh viện Đa khoa khu vực Đồng Tháp Mười, Trung tâm Y tế huyện Bến Lức và Trung tâm Y tế huyện Cần Đước. Tỉnh có 7 phòng khám ngoại trú chăm sóc, điều trị HIV/AIDS (OPC) tại: Bệnh viện Đa khoa Long An, Bệnh viện Đa khoa khu vực Hậu Nghĩa, Bệnh viện Đa khoa khu vực Đồng Tháp Mười Trung tâm Y tế các huyện: Bến Lức, Cần Đước, Châu Thành, Thủ Thừa và 1 phòng khám của tư nhân trên địa bàn huyện Thủ Thừa. Tỉnh có 4 cơ sở điều trị Methadone đặt tại Bệnh viện Tâm thần, Trung tâm Y tế các huyện: Đức Hòa, Bến Lức và Cần Giuộc và triển khai 2 điểm cấp phát thuốc Methadone tại Trung tâm Y tế huyện Châu Thành và Trung tâm Y tế huyện Thủ Thừa. Tỉnh có 8 cơ sở điều trị điều trị dự phòng trước phơi nhiễm (PrEP) tại Trung tâm Y tế thành phố Tân An, Bến Lức, Cần Đước, Cần Giuộc, Châu Thành, Bệnh viện Đa khoa khu vực Hậu Nghĩa, Bệnh viện Đa khoa khu vực Đồng Tháp Mười và Phòng khám tư nhân Hùng Vương (Thủ Thừa). Đến cuối năm 2020, tỉnh đã triển khai gần đạt kết quả mục tiêu 90-90-90 góp phần hướng tới mục tiêu chiến lược Quốc gia chấm dứt dịch bệnh AIDS năm 2030. Ngoài kết quả đạt được về mục tiêu 90-90-90, đến cuối năm 2020 toàn tỉnh có 428 người nghiện ma túy đang điều trị Methadone, 2.413 người nhiễm HIV đang điều trị ARV, trong đó 95% bệnh nhân tự nguyện tham gia bảo hiểm y tế, 206 người nguy cơ nhiễm HIV cao đang điều trị dự phòng lây nhiễm HIV (PrEP), 10.728 phụ nữ mang thai xét nghiệm HIV, qua đó phát hiện và điều trị dự phòng kịp thời cho 24 trường hợp HIV dương tính, không phát hiện trường hợp trẻ nhiễm HIV từ mẹ.   

Ảnh: Internet

Đẩy mạnh can thiệp dự phòng lây nhiễm HIV, mở rộng mạng lưới đồng đẳng viên triển khai can thiệp giảm tác hại dự phòng lây nhiễm HIV cho nhóm đối tượng dễ lây nhiễm HIV gồm người nghiện chích ma túy, phụ nữ bán dâm và nam quan hệ tình dục đồng giới. Mở rộng cơ sở điều trị dự phòng trước phơi nhiễm PrEP cho  những người có nguy cơ cao dễ lây nhiễm với HIV. Đa dạng hóa mô hình cơ sở cung cấp dịch vụ khám điều trị HIV/AIDS, điều trị PrEP, điều trị lao/HIV, điều trị viêm gan C/HIV (bao gồm cơ sở y tế tư nhân).

Cải thiện chất lượng điều trị thay thế Methdone cho người nghiện ma túy. Tuyên truyền nâng cao nhận thức và tăng cường sự ủng hộ của các cấp, các ngành, đoàn thể và các tầng lớp Nhân dân đối với việc điều trị thay thế Methadone cho người nghiện ma túy. Mở rộng các điểm phân phát Methadone ở những vùng sâu, vùng xa tạo điều kiện thuận lợi cho người nghiện ma túy điều trị đạt kết quả tốt. Lồng ghép, nâng cao hiệu quả cung cấp dịch vụ  tư vấn, xét nghiệm HIV (VCT), khám điều trị ARV (OPC), điều trị dự phòng lây nhiễm HIV (PrEP) và điều trị Methadone.

Đa dạng hóa mô hình tư vấn, xét nghiệm HIV, đẩy mạnh công tác truyền thông về lợi ích của xét nghiệm và điều trị HIV/AIDS sớm cho các nhóm nguy cơ dễ lây nhiễm HIV trong cộng đồng, góp phần đạt được mục tiêu 95-95-95 vào năm 2025. Khuyến khích sự tham gia của mạng lưới y tế tư nhân trong việc xét nghiệm sàng lọc HIV cho những người tự nguyện khi đến khám, điều trị bệnh. Mở rộng độ bao phủ xét nghiệm HIV tại cộng đồng tạo điều kiện thuận lợi cho các nhóm nguy cơ cao tiếp cận xét nghiệm. Triển khai xét nghiệm giang mai/HIV và cấp phát sinh phẩm tự xét nghiệm (Oraquick) cho đối tượng nguy cơ cao như MSM, bạn tìnhcủa người nhiễm HIV… Tổ chức xét nghiệm giám sát trọng điểm và điều tra hành vi các nhóm đối tượng nguy cơ cao phục vụ công tác nhận định tình hình dịch và xây dựng chiến lược phòng, chống HIV/AIDS.

Nâng cao chất lượng điều trị HIV/AIDS. Đẩy mạnh công tác chăm sóc, điều trị ARV sớm trong ngày cho bệnh nhân xét nghiệm HIV dương tính. Nâng cao năng lực chẩn đoán và điều trị HIV/AIDS cho nhân viên y tế. Phối hợp chặt chẽ với Trại giam và các cơ sở cai nghiện tập trung trên địa bàn để đảm bảo cung cấp dịch vụ xét nghiệm và điều trị HIV/AIDS đảm bảo kịp thời, liên tục. Tăng cường tuyên truyền người nhiễm HIV tự nguyện tham gia bảo hiểm y tế. Tiếp tục cải thiện chất lượng điều trị dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con.

An Châu